Staal: sterk metaal en een staaltje van wat je kunt
Staal is een sterke legering van ijzer en koolstof. Een staal is ook een monster of proef, zoals in een staaltje van vakmanschap.
Staal is een harde, taaie legering van ijzer met een beetje koolstof. Een staal is ook een proefje: een kleine hoeveelheid die laat zien hoe het geheel eruitziet. De twee woorden zijn in schrijfwijze gelijk en je herkent het verschil alleen aan de context: staal als metaal heeft geen meervoud, staal als proef heeft staaltjes.
- Metaal. *Een brug van staal.*
- Monster of proef. *Een staal van het behang.*
- Figuurlijk: hard of onverzettelijk. *Stalen zenuwen.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het staal | een het-woord |
| Meervoud | stalen | bij de betekenis monster |
| Verkleinwoord | staaltje | proeve van bekwaamheid |
| Bijvoeglijk naamwoord | stalen | een stalen brug |
| Samenstelling | staalkabel | kabel van staal |
Voorbeelden in een zin
- De fabriek maakt staal voor de scheepsbouw.Industrieel; neutraal.
- Dit is een staaltje van uitstekend vakmanschap.Staaltje is vaak lovend bedoeld.
- Zij bleef kalm, met stalen zenuwen.Figuurlijk; stalen is hier een bijvoeglijk naamwoord.
Staal in vaste uitdrukkingen
- Stalen zenuwen. Je laat je door niets uit het veld slaan.
- Stalen ros. Een dichterlijk of grappig woord voor een fiets.
- Een staaltje van. Een bewijs of voorbeeld. *Een staaltje van zijn kunnen.*
- Een stalen kabel draagt hangbruggen en liften; staal is zo sterk omdat de koolstof het ijzer harder maakt. Kijk ook bij metaal voor de verwante materialen.
- Zich stalen. Een zeldzaam werkwoord: je harden voor iets zwaars. *Hij staalde zich voor het gesprek.*
Is staal hetzelfde als ijzer?
Nee. Staal bestaat uit ijzer met een beetje koolstof en is sterker en harder dan zuiver ijzer.
Wat is een staaltje?
Een klein voorbeeld dat laat zien wat je kunt of wat iets voorstelt. Je zegt bijvoorbeeld: *een staaltje van moed*.