Op hart en nieren: het orgaan en de uitdrukking
De nier is een boonvormig orgaan dat bloed filtert en urine maakt. Mensen hebben er twee, en met één nier kun je normaal leven.
De nier is een van de hardwerkendste organen: ze reinigen elke dag ruim duizend liter bloed. Wie iets 'op hart en nieren' onderzoekt, doet dat grondig, een uitdrukking die teruggaat op de Bijbel. Het woord is dus meer dan biologie. Wie gezond is, kan met één nier leven, en daarom is levende nierdonatie mogelijk.
- Orgaan. *Zij doneerde een nier aan haar broer.*
- Gerecht (niertjes). *Gebakken niertjes met ui.*
- Vorm of kleur (nier-). *Nierbonen hebben de vorm van een nier.*
Vormen
| Vorm | Schrijfwijze | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de nier | De nier werkt. |
| Meervoud | nieren | Twee nieren. |
| Verkleinwoord | niertje | Een niertje. |
| Samenstellingen | nierfalen, niersteen | Zij heeft niersteen. |
| Peulvrucht | nierboon | Chili met nierbonen. |
Nier in zinnen
- Zij moet een nier laten transplanteren.Medische context.
- De nieren filteren afvalstoffen uit het bloed.Biologische tekst.
- We toetsten het plan op hart en nieren.Figuurlijk: grondig onderzoeken.
Hart en nieren
In de Bijbel (onder meer Psalm 7) staat dat God 'harten en nieren' toetst: de diepste gedachten en gevoelens. Daarom zeggen we nog steeds dat je iets 'op hart en nieren' keurt. In de keuken heten gebakken dierlijke nieren *niertjes*. Het orgaan werkt met de lever en het hart mee om het lichaam gezond te houden, en het regelt de samenstelling van het bloed.
Hoeveel nieren heeft een mens?
Meestal twee. Het is mogelijk met één nier te leven.
Wat is een niersteen?
Een harde afzetting uit mineralen in de nier of urinewegen.
Wat betekent 'op hart en nieren toetsen'?
Iets zeer grondig onderzoeken.