Nagel: vingernagel, teennagel en het woord dat ook 'spijker' kan zijn
Een nagel is het harde hoornplaatje op de top van een vinger of teen. In oudere of plechtige taal kan het ook een spijker zijn.
Een nagel zit op de top van elke vinger en teen. Een vingernagel groeit gemiddeld ongeveer drie millimeter per maand, een teennagel veel langzamer. Het woord staat ook voor de spijker waarmee je iets vastzet, maar die betekenis hoor je tegenwoordig vooral in vaste woorden.
- Het hoornplaatje op een vinger of teen. *Hij beet op zijn nagels.*
- Een spijker (verouderend). *De nagels van het kruis.*
- In samenstellingen: iets scherps of puntigs. *Een nagelschaartje.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Enkelvoud | de nagel | een afgebroken nagel |
| Meervoud | nagels | gelakte nagels |
| Verkleinwoord | het nageltje | een nageltje knippen |
| Werkwoord | nagelen, vastnagelen | hij nagelde de plank vast |
| Samenstellingen | vingernagel, nagelbijter | ze is een nagelbijter |
Zo gebruik je het
- Ze liet haar nagels lakken in felrood.Alledaags gebruik voor de menselijke nagel.
- Hij is nagelnieuw uit de winkel gekomen.Nagelnieuw betekent gloednieuw; het is een versterkend voorvoegsel.
- De agent nagelde hem vast op zijn woord.Figuurlijk: iemand houden aan wat hij zei, gewone spreektaal.
Nagel of spijker?
In het hedendaagse Nederlands is de metalen pin met kop een spijker, en slaat men hem met een hamer in het hout. Een nagel is dan vooral wat je aan je vingers hebt. Je ziet de oudere betekenis nog terug in het Duits, waar *Nagel* beide betekent, en in de uitdrukking *een nagel aan iemands doodskist*. Wie dus spreekt over 'nagels in een plank', klinkt in het Nederlands oud of regionaal.
Wat is het verschil tussen nagel en klauw?
Een klauw is bij dieren een stevige, gebogen nagel die dient om te grijpen of te graven. Mensen hebben nagels, geen klauwen.
Hoe schrijf je nagelbijten?
Aan elkaar: nagelbijten, met als persoon de nagelbijter.