Onzin: klinkklare onzin of toch een kern van waarheid?
Onzin is iets dat geen zin heeft: een bewering of gedachte die niet klopt, dom is of nergens op slaat. Het kan ook betekenen: een gek of overbodig streek.
Onzin is wat geen zin heeft, in de zin van betekenis of logica. Het woord is een gewone ontkenning: on- plus zin, dus letterlijk 'zonder zin'. Het heeft geen meervoud: wie meerdere onzinnige dingen wil noemen, zegt onzinnigheden.
- Iets dat niet klopt of nergens op slaat. *Dat is onzin.*
- Gek of dwaas gedrag. *Hij haalt de hele dag onzin uit.*
- Iets onbelangrijks of overbodigs. *Laten we de onzin overslaan.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | de onzin | pure onzin |
| Meervoud | (geen) onzinnigheden | een reeks onzinnigheden |
| Bijvoeglijk | onzinnig | een onzinnig idee |
| Vaste verbinding | onzin praten | hij praat onzin |
| Samenstelling | onzinverhaal | een onzinverhaal vertellen |
Zo gebruik je het
- Zo'n klinkklare onzin heb ik zelden gehoord.Een versterkte uitdrukking, bijna een spreekwoord.
- Praat geen onzin, dat weet je best.Informeel; kan scherp klinken tegen een volwassene.
- Het is onzin om zonder plan te vertrekken.Een mening, niet per se een beledigende toon.
Klinkklaar en nonsens
De uitdrukking klinkklare onzin gebruikt *klinkklaar*, een woord dat oorspronkelijk 'zuiver klinkend' betekende, zoals een bel. Zo kreeg het de zin van 'helemaal, onmiskenbaar': klinkklare onzin is dus onzin zonder enige twijfel. Een verwant woord is nonsens, dat via het Frans uit het Latijn kwam en vooral in de schrijftaal wordt gebruikt. In Vlaanderen hoor je naast onzin ook *zever* of *flauwekul*; in Nederland vaak *gelul*, wat grof is. Onzin is neutraal en veilig in elke context.
Is onzin een scheldwoord?
Nee. Het is een stevig oordeel over een bewering, maar niet grof. Het kan wel bot klinken als je het tegen iemand zegt.
Heeft onzin een meervoud?
Nee. Het is een stofnaam. Gebruik onzinnigheden of 'een hoop onzin'.