Minuut: een zestigste van een uur
Een minuut is een tijdseenheid van zestig seconden, een zestigste deel van een uur. Het woord kan ook 'zeer klein' betekenen of een kleine hoekmaat aanduiden.
Een minuut duurt zestig seconden. Het woord betekent oorspronkelijk 'klein deel', want de minuut was het eerste kleine stukje van een uur of een graad. Van de wijzerplaat tot de voetbaltribune: het is de vaste maat voor korte tijd. In de sport telt elke minuut, en in de omgangstaal betekent 'een minuutje' meestal 'heel even'.
- Tijdseenheid. *De trein vertrekt over vijf minuten.*
- Een kort moment. *Wacht even, het duurt maar een minuutje.*
- Hoekmaat. *Eén graad bestaat uit zestig boogminuten.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de minuut | gewoon 'de' |
| Meervoud | minuten | altijd zo |
| Verkleinwoord | minuutje | een minuutje geduld |
| Samenstelling | minuutstilte | herdenking van een minuut |
| Samenstelling | minuutwijzer | wijzer van de klok |
Minuut in een zin
- Over tien minuten begint de les.Na 'over' volgt de meervoudsvorm.
- Heb je een minuutje voor me?Verkleinwoord maakt de vraag vriendelijk.
- Ik zie je elke minuut van de dag.Overdreven spreektaal voor 'voortdurend'; let op dat je het getal niet vergeet.
Seconde, minuut en uur
Het Latijn kende *pars minuta prima*, 'het eerste kleine deel', en *pars minuta secunda*, 'het tweede kleine deel'. Daaruit ontstonden minuut en seconde: de seconde is dus letterlijk het 'tweede' kleine deel. Zestig minuten vormen een uur. Uit dezelfde stam komt ook *minuscuul*, 'heel klein', en het bijvoeglijk naamwoord *minutieus*, 'tot in de kleinste details'.
Hoeveel seconden heeft een minuut?
Zestig. Een uur heeft zestig minuten en dus 3600 seconden.
Zeg je 'minuut' of 'minuten' na een getal?
Na een getal gebruik je 'minuten' ('vijf minuten'); alleen 'één minuut' staat in het enkelvoud.