Mes: het eetgerei dat ooit alleen voor eten was
Een mes is een gereedschap met een scherpe snede om mee te snijden. Het woord kan ook het snijdende deel van een machine aanduiden.
Een mes is een van de oudste gereedschappen van de mens. Het snijdt aan twee kanten, zegt het spreekwoord, en dat beeld is ook figuurlijk bedoeld: iets kan twee voordelen hebben. Het woord heeft een interessante herkomst die verrassend dicht bij eten ligt.
- Snijgereedschap. *Ze sneed het brood met een scherp mes.*
- Snijdend deel van een machine. *De messen van de maaier zijn bot.*
- Figuurlijk: bezuiniging of operatie. *Het mes erin zetten.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het mes | Het mes ligt op tafel. |
| Meervoud | messen | De messen zijn geslepen. |
| Verkleinwoord | mesje | Een mesje voor de boter. |
| Samenstelling | broodmes | Een gekarteld broodmes. |
| Samenstelling | zakmes | Mijn zakmes is stomp. |
Mes in de praktijk
- Mag ik je mes even lenen?Het meervoud is messen, met dubbele s.
- Het kabinet zet het mes in de uitgaven.Figuurlijk: ingrijpend bezuinigen.
- Hij moet morgen onder het mes.Spreektaal voor geopereerd worden.
Het mes dat voor eten was
Het woord mes gaat terug op een Oudgermaanse samenstelling die ‘voedselmes’ betekende: het deel *mati* (voedsel) en *sahsa* (mes). Je kunt het zien in het Duitse Messer. Oorspronkelijk was een mes dus een mes om mee te eten. Het is dan ook logisch dat er veel uitdrukkingen zijn: het mes snijdt aan twee kanten, het mes erin zetten en op het scherp van de snede balanceren. Bij het eten gebruik je naast een mes ook een vork en een lepel.
Wat is het verschil tussen mes en dolk?
Een dolk is een steekwapen met twee scherpe kanten, een mes heeft meestal één snijkant.
Wat betekent het snijdt aan twee kanten?
Dat iets twee voordelen oplevert, of ook twee nadelen.