Matroos: laagste rang aan boord, grootste naam op zee
Een matroos is een bemanningslid op een schip dat het dek onderhoudt en meehelpt bij het varen, zonder officier te zijn.
Een matroos is iemand die op een schip werkt en geen leidinggevende rol heeft. Het woord betekent oorspronkelijk zoiets als slaapmaat: de man die een matras of mat deelde. Dat verklaart waarom het Nederlands en het Frans dezelfde bijzondere vorm kennen.
- Bemanningslid. *De matroos maakte het touw vast.*
- Rang bij de marine. *Hij diende als matroos eerste klasse.*
- Zeemansstijl. *Een matrozenpakje voor een kind.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de | de matroos |
| Meervoud | matrozen | de matrozen |
| Verkleinwoord | matroosje | een matroosje |
| Vrouwelijk | vrouwelijke matroos | vrouwelijke matrozen |
| Samenstelling | matrozenmuts | een matrozenmuts |
Zo hoor je het
- De matroos klom in de mast.Neutraal gebruik in een verhaal of nieuwsbericht.
- Ze droeg een matrozenpakje.Het meervoud krijgt hier een tussen-n en de samenstelling een -en.
- Het wordt een echte matroos van hem.Figuurlijk: een stoere, ruwe man.
Een woord met een slaapzaal in zich
In het Middelnederlands bestond *mattenoot*, een genoot van de mat. Het Frans nam dat over als *matelot*, en het Nederlands kreeg het later weer terug als matroos. Zo is het woord een omweg gelopen. Een zeeman is de algemene term voor iemand die op zee werkt, terwijl een matroos precies een bepaalde functie aan boord van een schip heeft.
Is een matroos hetzelfde als een zeeman?
Niet helemaal. Zeeman is breder; matroos wijst op een specifieke rang.
Wat is het meervoud?
Matrozen, met z, omdat de s tussen twee klinkers zacht klinkt.