Kritiek: oordeel, afkeuring of kantelpunt
Kritiek is een oordeel over iets of iemand, meestal afkeurend; als bijvoeglijk naamwoord betekent kritiek dat een situatie gevaarlijk of beslissend is.
Kritiek kan twee dingen zijn. Als zelfstandig naamwoord is het een oordeel, vaak een afkeurend; als bijvoeglijk naamwoord beschrijft het een gevaarlijk moment. Dezelfde spelling heeft dus verschillende woordsoorten.
- Beoordeling of afkeuring (zelfstandig naamwoord). *De kritiek op het plan was fel.*
- Recensie van een boek of film. *De kritiek was lovend.*
- Gevaarlijk, beslissend (bijvoeglijk naamwoord). *De toestand van de patiënt is kritiek.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Woordsoort | zelfstandig naamwoord, de-woord | de kritiek |
| Meervoud | kritieken | goede kritieken |
| Bijvoeglijk | kritiek | een kritieke fase |
| Verwant | kritisch | een kritische blik |
| Samenstelling | kunstkritiek | de kunstkritiek |
Voorbeelden in zinnen
- Ze kreeg veel kritiek op haar presentatie.Meestal zonder meervoud in deze betekenis.
- De film kreeg lovende kritieken.Meervoud: recensies.
- De situatie werd kritiek toen het water steeg.Bijvoeglijk gebruik; je buigt met -e: een kritieke situatie.
Kritiek en lof
Het woord komt van het Griekse *kritikos*, beoordelend, afgeleid van *krinein*, scheiden of oordelen. Kritiek hoeft dus niet negatief te zijn: in de kern is het een beoordeling met argumenten. In de omgang is het meestal het tegendeel van lof. Wie constructieve kritiek geeft, noemt ook wat goed is. Onderscheid dit van *kritisch*, dat een houding beschrijft: iemand die goed oplet en vragen stelt.
Heeft kritiek een meervoud?
Ja, kritieken, vooral voor recensies; voor afkeuring gebruik je meestal het enkelvoud.
Wat is het verschil tussen kritiek en kritisch?
Kritiek is het oordeel zelf, kritisch beschrijft een houding of, bij een situatie, dat het spannend wordt.