Wat is een maal? Maaltijd, keer of vermenigvuldigen
Maal heeft drie betekenissen: een plechtige maaltijd, een keer (in bijvoorbeeld 'eenmaal') en het vermenigvuldigteken in rekensommen.
Het woord maal is een klein woord met drie levens. In 'drie maal vier' rekent het, in 'het laatste avondmaal' eet het, en in 'eenmaal' telt het de keren. Het is geen vervoeging van malen; dat woord heeft een eigen verhaal.
- Maaltijd (plechtig). *Het avondmaal werd om zeven uur opgediend.*
- Keer (tel-woord). *Voor de eerste maal sinds jaren.*
- Vermenigvuldigen. *Twee maal drie is zes.*
Vormen
| Vorm | Schrijfwijze | Opmerking |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | het maal | Meervoud: malen of maaltijden. |
| Telwoord | eenmaal, tweemaal | Aan elkaar geschreven. |
| In rekenen | 3 × 4 = 12 | Uitspraak: drie maal vier. |
| Samenstelling | avondmaal, bruiloftsmaal | Rustige, plechtige woorden. |
| Gewoon | keer | Spreektaal voor maal. |
Zinnen met maal
- Eenmaal gezien, nooit meer vergeten.'Eenmaal' betekent hier 'zodra'.
- Zij kwamen ter ere van het maal bijeen.Plechtig; je hoort 'maaltijd' veel vaker.
- Vijf maal zeven is vijfendertig.In het gesproken Nederlands is dit de standaardzin.
Maal, mal en malen
Let op de woorden die erop lijken. Wie koffiebonen *maalt*, gebruikt het werkwoord malen en niet het woord maal. In België zie je 'drie keer' soms als 'driemaal'. Daarnaast is 'het Avondmaal' een benaming uit het christelijk spraakgebruik voor het Laatste Avondmaal en voor de viering ervan. Na een feest spreek je eerder over een diner dan over een maal.
Schrijf je eenmaal aan elkaar?
Ja: eenmaal, andermaal en tweemaal schrijf je aan elkaar als ze 'keer' betekenen.
Zeg je maal of keer?
Allebei kan, maar 'keer' is de gewone keuze in spreektaal; 'maal' klinkt plechtiger of vooral rekenkundig.
Wat is het meervoud van maal?
Voor 'keer' gebruik je malen: 'vele malen'. Voor 'maaltijd' bestaat het meervoud malen nauwelijks; je zegt maaltijden.