Lieverd, schatje en lieverdje
Een lieverd is iemand van wie je houdt of een lief mens; als aanspreking is het een koosnaampje, ironisch gebruikt een plagend verwijt.
Een lieverd is een lief mens. Dit koosnaampje werkt in twee richtingen: tederheid en ironie. Een mooi lieverdje kan zelfs betekenen dat iemand iets onbetamelijks heeft gedaan.
- Lief persoon. *Ze is echt een lieverd.*
- Koosnaam. *Kom maar, lieverd, het komt goed.*
- Ironisch: iemand die ondeugend is. *Een mooi lieverdje ben jij!*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Woordsoort | zelfstandig naamwoord, de-woord | de lieverd |
| Meervoud | lieverds | jullie lieverds |
| Verkleinwoord | lieverdje | een lieverdje |
| Verwant | lief | een lieve jongen |
| Verwant | liefje | mijn liefje |
Voorbeelden in zinnen
- Wat ben je toch een lieverd om me te helpen!Vriendelijk; gebruik je ook voor vreemden die iets aardigs doen.
- Slaap lekker, lieverd.Zeer informeel; ouder tot kind of partner.
- Dat is me het lieverdje wel!Ironisch, vaak over lastig gedrag.
Lieverd, schat en lief
Een schat en een lieverd kunnen vaak door elkaar gebruikt worden; beide zijn koosnamen. Het woord lief is het bijvoeglijk naamwoord waaruit het is afgeleid. Het woord is afgeleid van lief met het achtervoegsel -erd, dat ook in woorden als *lafaard* en *dronkaard* voorkomt in de vorm -aard. Let op de toon: tegen een vreemde kan lieverd neerbuigend klinken. In het zuiden hoor je ook *liefste* of *schatje*. Het woord blijft altijd een gevoelsbeladen, informeel woord.
Wat is het meervoud van lieverd?
Lieverds.
Is lieverd altijd lief bedoeld?
Nee. Als iemand zegt: wat een lieverdje, kan het ironisch zijn en wijzen op ondeugend of onaardig gedrag.