Lamp: van olielamp tot ledlamp, en tegen de lamp lopen
Een lamp is een toestel dat licht geeft, op elektriciteit, olie of gas. Figuurlijk loop je 'tegen de lamp' als je wordt betrapt.
Een lamp geeft licht, hoe dat ook is opgewekt. Het woord gaat via het Latijn terug op het Griekse 'lampas', 'fakkel', zodat elke lamp een verre afstammeling van een brandende toorts is. Tegenwoordig denken we vooral aan ledlampen, vroeger aan olielampen, gloeilampen en kaarsen.
- Toestel dat licht geeft. *Doe de lamp even aan, het is donker.*
- Het lichtgevende onderdeel zelf. *De lamp in de gang is doorgebrand.*
- Figuurlijk in uitdrukkingen. *Er ging een lampje bij hem branden.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | de lamp | Een felle lamp. |
| Meervoud | de lampen | De lampen gaan uit. |
| Verkleinwoord | het lampje | Een klein lampje. |
| Samenstelling | gloeilamp, ledlamp | Een zuinige ledlamp. |
| Samenstelling | bureaulamp, zaklamp | Een zaklamp in de tent. |
Hoe gebruik je lamp in een zin?
- Mijn bureaulamp geeft een warm licht.Gewone, neutrale taal.
- Dat vergeten bonnetje liet hem tegen de lamp lopen.Figuurlijk: betrapt worden.
- Toen ze het zag, ging er ineens een lampje branden.Spreektaal: plotseling begrijpen.
Uitdrukkingen met lamp
- Tegen de lamp lopen. Ontdekt of betrapt worden, ook door de politie.
- Er gaat een lampje branden. Plotseling snappen waar het om gaat.
- De lamp van Aladdin. Een wensvervuller; verwijst naar het sprookje uit Duizend-en-een-nacht.
Wat is het verschil tussen lamp en licht?
De lamp is het voorwerp, het licht is wat hij uitstraalt.
Zeg je 'het lamp' of 'de lamp'?
De lamp. Het is een de-woord, met als meervoud lampen en als verkleinwoord lampje. Een lampje is ook een klein controlelampje, zoals het rode lampje op je laptop.