Kraan: voor water en voor zware lasten
Een kraan is een afsluiter om water of gas te laten stromen, en ook een machine die zware lasten optilt. In spreektaal is een kraan een uitblinker.
Een kraan kan water laten stromen of een container van een schip tillen. Het woord is van dezelfde familie als de kraanvogel, omdat de lange hals van de vogel model stond voor de arm van de machine. Dat is in veel talen zo.
- Afsluiter voor water of gas. *Draai de kraan dicht.*
- Hijskraan. *Een kraan tilde de balk omhoog.*
- Uitblinker (spreektaal). *Hij is een kraan in wiskunde.*
- Kraanwater. *Dit is gewoon water uit de kraan.*
Vormen van kraan
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de kraan | Geslacht: de-woord |
| Meervoud | kranen | Twee kranen |
| Verkleinwoord | kraantje | Een kraantje voor de tuin |
| Samenstelling | waterkraan | De waterkraan druppelt |
| Samenstelling | hijskraan | Op de bouwplaats |
Kraan in een zin
- De kraan lekt al dagen.Alledaags; huishouden.
- Er stond een grote kraan op de bouwplaats.Technisch; machine.
- Zij is een echte kraan in taal.Informeel; een bewonderend woord.
De vogel achter de machine
Het Middelnederlandse woord *crane* betekende 'kraanvogel', en door de gelijkenis kreeg de hijsmachine dezelfde naam. Datzelfde geldt voor het Engelse *crane* en het Duitse *Kran*. De uitdrukking *de kraan opendraaien* betekent huilen, en *de kraan dichtdraaien* betekent stoppen met geven. Een kraan werkt met water en hangt vaak boven een gootsteen; de oorspronkelijke vogel vind je daarentegen in moerassen.
Hoe schrijf je het meervoud van kraan?
Kranen, met één a: in de open lettergreep kra-nen schrijf je de lange klank met één a.
Wat betekent een kraan in spreektaal?
Iemand die uitblinkt in een vak, zoals een kraan in rekenen.