Huis of woning? Een klein woord met een lange geschiedenis
Een huis is een gebouw waarin mensen wonen. Ruimer genomen is het ook je thuis, een bedrijf of een dynastie.
Een huis is het gebouw waarin je woont, maar het woord reikt veel verder. Je kunt een huis hebben, naar huis gaan en het huis van Oranje kennen: één woord dat plaats, gezin en geslacht tegelijk benoemt. Dat maakt het een van de meest gebruikte zelfstandige naamwoorden van het Nederlands.
- Gebouw om in te wonen. *Ze kochten een huis met een grote tuin.*
- Je thuis of eigen woonplek. *Kom je zo naar huis? Een woning is de neutrale term voor het onderkomen.*
- Geslacht of instelling. *Het huis van Oranje; een modehuis; het Hogerhuis.*
- Binnen, niet buiten. *Hij blijft vandaag lekker thuis (zie het weetje).*
Vormen van huis
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het huis | Onzijdig, dus altijd 'het'. |
| Meervoud | huizen | De s van huis wordt een z: huizen. |
| Verkleinwoord | huisje | Ook: tuinhuisje, poppenhuisje. |
| Samenstelling | woonhuis, huiskamer | Huis staat vaak vooraan. |
| Naar huis | naar huis gaan | Beweging, zonder lidwoord. |
Thuis, naar huis en te huis
- We gaan zo naar huis.Beweging naar je woonplek: 'naar huis' zonder lidwoord.
- Zijn ouders hebben een huis in de Ardennen.In Vlaanderen is 'een huis' ook gewoon een woning.
- Het huis staat te koop.Neutraal register; makelaars zeggen ook 'woning'.
Meer over huis
Let op het verschil tussen thuis (waar je bent) en naar huis (waarheen je gaat): *ik ben thuis* tegenover *ik ga naar huis*. Dat 'thuis' is vastgegroeid uit het oude 'te huis'. In Vlaanderen hoor je daarnaast vaak 'thuis' in de betekenis van 'het huis waar je opgroeide'. Een spreekwoord als *oost, west, thuis best* laat zien hoeveel waarde we aan dat huis hechten.
Wat is het meervoud van huis?
Huizen, met een z. De stam eindigt op een stemloze s, maar in het meervoud wordt die stemhebbend: huis, huizen.
Is huis hetzelfde als woning?
Vrijwel. Woning is de neutrale term voor elke bewoonbare ruimte, een huis is een los gebouw of een geheel pand.