Hemel: sky en heaven in één woord
De hemel is de zichtbare ruimte boven de aarde, of de plaats waar volgens gelovigen God en de overledenen verblijven. Het woord heeft beide betekenissen.
Het Nederlandse hemel is zuiniger dan het Engels. Waar het Engels sky en heaven onderscheidt, gebruikt het Nederlands één woord voor het blauw boven je hoofd en het paradijs erachter. Daardoor is een zin als *Ze keek naar de hemel* dubbelzinnig, tot de context helpt. Het woord staat dicht bij heelal en wolk.
- Het zichtbare luchtruim. *Een heldere sterrenhemel.*
- Verblijf van God of de overledenen. *Naar de hemel gaan.*
- Gelukzalige toestand. *Dit is de hemel op aarde.*
- Overkapping. *Een hemel boven het bed.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Enkelvoud | de hemel | een blauwe hemel |
| Meervoud | hemelen | de zeven hemelen |
| Verkleinwoord | het hemeltje | een hemeltje boven de wieg |
| Bijvoeglijk | hemels | een hemels genot |
| Samenstelling | hemelvaart | Hemelvaartsdag |
Zo gebruik je het
- De hemel kleurde rood bij zonsondergang.Poëtische beschrijving van de lucht.
- Ze zijn in de zevende hemel.Zeer gelukkig; de uitdrukking verwijst naar een oude kosmologie.
- Het ligt hemelsbreed twee kilometer verder.Hemelsbreed betekent in rechte lijn, zoals een vogel vliegt.
Hemelsbreed en andere uitdrukkingen
De afstand *hemelsbreed* is een mooi voorbeeld van taal die een beeld oproept: ‘zo breed als de hemel’, dus de rechte, onbelemmerde afstand. Verwante uitdrukkingen zijn *hemeltergend* (iets wat ergert tot de hemel toe) en *Goeie hemel!* als uitroep. Op *Hemelvaartsdag*, veertig dagen na Pasen, is het een feestdag in Nederland en België. Ook *Hemeltjelief!* is een gewone uitroep van verbazing.
Is er verschil tussen hemel en lucht?
Lucht is het gas, hemel het gezichtsveld; je zegt *de lucht is bewolkt* maar ook *de hemel is bewolkt*.
Wat betekent 'hemelsbreed'?
De kortste, rechte afstand tussen twee punten.