Gast: gastheer, gast of gewoon een jongen?
Een gast is iemand die je ontvangt of die ergens op bezoek is. In de omgangstaal, vooral in Nederland, betekent het ook gewoon 'kerel' of 'jongen'.
Een gast is in de eerste plaats iemand die je thuis of in je zaak ontvangt. Maar in de straattaal is een gast ook gewoon een kerel, zodat 'die gast' met gastvrijheid niets te maken heeft. Het woord is dus zowel beleefd als losjes, afhankelijk van wie het zegt.
- Bezoeker of logé. *We hebben vanavond vier gasten voor het eten.*
- Klant van een hotel of restaurant. *De gasten checken om elf uur uit.*
- Genodigde in een programma. *De gast in de studio was een bekende schrijver.*
- Kerel, jongen (informeel). *Wat een aardige gast is dat!*
Vormen en samenstellingen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de gast | Mannelijk of vrouwelijk, altijd 'de'. |
| Meervoud | gasten | Regelmatig, met -en. |
| Verkleinwoord | gastje | Kan liefkozend of denigrerend zijn. |
| Samenstelling | gastheer, gastvrouw | Wie ontvangt. |
| Samenstelling | gastarbeider | Historisch woord voor arbeidsmigrant. |
Gast in een zin
- Onze gasten worden om zeven uur verwacht.Neutraal en beleefd; 'te gast zijn bij iemand' klinkt formeel.
- Die gast heeft me nog nooit gegroet.Spreektaal, vooral in Nederland; in Vlaanderen zegt men vaker 'kerel' of 'madammeke'.
- Mijn gast voor vanavond is een bekende bioloog.Gebruikelijk in de media voor een uitgenodigde deelnemer.
Herkomst en verwant woord
Het woord komt uit het Germaans (*gastiz*) en is verwant aan het Duitse *Gast* en het Engelse *guest*. Opvallend is dat het ook verwant is aan het Latijnse *hostis*, 'vreemdeling' en later 'vijand', waaruit het Engelse *hostile* en *host* voortkwamen. Wie ontvangt is de *gastheer*: de heer des huizes, die zijn gasten met een open hart tegemoet treedt.
Wat is het verschil tussen een gast en een logé?
Een logé blijft slapen, een gast kan ook alleen voor een maaltijd komen.
Is 'gast' een scheldwoord?
Nee, alleen soms ongemanierd. 'Een rare gast' is nog geen belediging.
Wat is het meervoud?
Gasten. Een afzonderlijke vorm als 'gaste' bestaat niet.