Twee keer duur: kostbaar en tijdsspanne
Duur betekent kostbaar of met een hoge prijs, maar ook de tijdsspanne waarin iets gebeurt. Het zijn eigenlijk twee woorden met dezelfde spelling.
Het woord duur komt in twee onafhankelijke varianten voor. Duur als ākostbaarā is nauw verwant aan het Engelse dear, terwijl duur als ātijdsspanneā van het Latijnse durare komt, āvoortdurenā. Zo zijn het in feite twee verschillende woorden die door de geschiedenis dezelfde vorm kregen, en alleen de zin laat zien welke bedoeld wordt.
- Bijvoeglijk: kostbaar. *Een dure auto.*
- Zelfstandig: tijdsduur. *De duur van de film.*
- Werkwoord duren: voortduren. *Het duurt lang.*
- Figuurlijk: ergens zwaar voor betalen. *Iets duur bekopen.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Stellende trap | duur | Het is duur. |
| Verbogen vorm | dure | Een dure jas. |
| Vergrotende trap | duurder | Nog duurder. |
| Overtreffende trap | duurst | De duurste. |
| Zelfstandig | de duur | De duur is een uur. |
Duur in een zin
- Deze telefoon is te duur voor mij.Alledaags; āteā versterkt.
- De duur van de vergadering was twee uur.Zakelijke formulering voor āhoelangā.
- Op den duur wen je eraan.Vaste uitdrukking: na verloop van [tijd](/dictionary/tijd).
Duur en duren
- Duur (prijs) staat tegenover goedkoop; zie prijs.
- Duur (tijd) hoort bij het werkwoord *duren*: het duurt, het duurde.
- Duurzaam hoort bij *duren* en betekent lang bruikbaar.
- Op den duur betekent uiteindelijk, na enige tijd.
Is duur altijd negatief?
Nee: *een dure wijn* kan ook kwaliteit betekenen, al is het niet altijd zo. Wie āduurā zegt, bedoelt vaak ook dat iets de moeite waard is of juist overdreven kostbaar.
Hoe schrijf je de vergrotende trap?
*Duurder*, en de overtreffende trap is *duurst*; verbogen: *het duurste*.