Prijs of prijs? Twee woorden, één spelling
Een prijs is het bedrag dat je voor iets betaalt, maar ook een beloning die je wint. Het werkwoord prijzen betekent 'loven' of 'een prijs vaststellen'.
Het woord prijs wijst twee kanten op: wat je betaalt en wat je wint. Een prijs kost je geld, maar een prijs krijg je juist cadeau. Beide betekenissen komen uit dezelfde oude bron, de waarde die iets heeft.
- Bedrag dat iets kost. *De prijs van brood is gestegen.*
- Beloning bij een wedstrijd. *Ze won de eerste prijs.*
- Offer of gevolg. *Dat succes heeft een hoge prijs.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de prijs | De prijs is laag. |
| Meervoud | prijzen | De prijzen stijgen. |
| Verkleinwoord | prijsje | Een prijsje afdingen. |
| Werkwoord (loven) | prijzen | Hij prees haar, heeft haar geprezen. |
| Werkwoord (taxeren) | prijzen | Zij prijsde het, heeft het geprijsd. |
Prijs in een zin
- Voor die prijs vind je nergens een betere fiets.Neutraal, gesproken en geschreven.
- Hij wil de overwinning tegen elke prijs.Vaste uitdrukking: wat er ook voor nodig is.
- Ik stel er geen prijs op dat je blijft.Formeel en wat afstandelijk: ik wil het niet.
Herkomst en verwante woorden
Prijs komt uit het Oudfrans *pris*, dat teruggaat op het Latijnse *pretium*, 'waarde'. Dezelfde bron leverde het Engelse *price* en *prize*, die in het Nederlands één woord bleven. Let op het werkwoord: 'prijzen' voor loven heeft een sterke vervoeging (prees, geprezen), terwijl 'prijzen' voor een prijs vaststellen zwak is (prijsde, geprijsd). De trofee is het tastbare bewijs van een gewonnen prijs, en wat iets kost heeft te maken met zijn waarde.
Hoe vervoeg je prijzen?
Loven: prijzen, prees, geprezen. Een prijs bepalen: prijzen, prijsde, geprijsd.
Is prijs een de- of het-woord?
Altijd de prijs, ook in Vlaanderen.