Dutje: een korte slaap overdag
Een dutje is een korte slaap tussendoor, meestal overdag. Het is de verkleinvorm van een oud woord voor ‘sluimeren’.
Een dutje is een korte slaap overdag. Het is een verkleinwoord, en het grondwoord ‘dut’ komt nauwelijks meer voor, dus bijna iedereen zegt dutje. Dat past bij hoe gezellig we een kort slaapje vinden.
- Korte slaap. *Na de lunch deed hij een dutje.*
- Sluimering (figuurlijk). *Het dorp lag in een dutje.*
- Rustpauze. *Een dutje op de bank doet wonderen.*
Dutje in vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het dutje | onzijdig |
| Meervoud | dutjes | gewone -s |
| Grondvorm | dut | bijna ongebruikelijk |
| Werkwoord | dutten | dutte, gedut (zeldzaam) |
| Samenstelling | middagdutje | ook powernap |
Dutje in de zin
- Even een dutje doen kan geen kwaad.Spreektaal; ontspannen.
- Ze viel midden in de film in een dutje.Beschrijvend; informeel.
- Opa doet elke middag een dutje.Familie; alledaags.
Dutje, middag en bed
De standaardcombinatie is *een dutje doen*; ook *een slaapje doen* of *een tukje doen* komt voor. Veel mensen houden hun dutje in de middag, liefst op de bank, niet in een volledig opgemaakt bed. Een dutje is korter dan een siësta, ongeveer twintig minuten tot een uur. Wie langer slaapt, houdt een ‘slaapje’. Artsen raden aan een dutje kort te houden, want wie te lang slaapt, wordt er vaak wezenloos van wakker.
Wat is het verschil met een tukje?
Een tukje is nog korter en vaak onbedoeld, een dutje is een geplande rust.
Hoe lang duurt een dutje?
Gemiddeld twintig tot zestig minuten.
Is dutje altijd verkleinwoord?
Ja, het woord ‘dut’ bestaat nauwelijks als eigen woord.