Donder: het geluid, de vloek en de weekdag
Donder is het rollende geluid na een bliksemflits. Als uitroep of versterking is donder ook een milde vloek.
Donder is het diepe, rollende geluid dat op een bliksemflits volgt. Het woord klinkt krachtig en wordt daarom ook als milde vloek gebruikt. Zowel in het weer als in het gesprek heeft het dus kracht.
- Geluid bij onweer. *We hoorden de donder in de verte.*
- Zachte vloek of uitroep. *Wat de donder bedoel je?*
- Straf of klap (spreektaal). *Hij kreeg op zijn donder.*
Vormen van donder
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | de donder | mannelijk, meestal enkelvoud |
| Werkwoord | donderen | het dondert |
| Verleden tijd | donderde | gedonderd |
| Samenstelling | donderslag | één harde knal |
| Dag | donderdag | naar de god Donar |
Donder in een zin
- Na de bliksem volgde de donder.Weerverschijnsel.
- Donder op, ik wil je niet zien!Informeel; kan grof klinken.
- Het nieuws kwam als een donderslag bij heldere hemel.Vaste uitdrukking voor een grote verrassing.
Donar en de donderdag
Donderdag draagt de god Donar in zich, in andere Germaanse talen Thor. Donderdag is letterlijk de dag van Donar, de Germaanse god van de donder. Het werkwoord *donderen* is regelmatig, maar met 'zijn' of 'hebben' wisselt het: *het heeft gedonderd* bij weer, *hij is van de trap gedonderd* bij vallen. Verwant aan het onweer zijn de bliksem en het onweer zelf. Als vloek zit donder tussen 'zacht' en 'grof': hij vervangt vaak een heviger woord.
Wat betekent donder op?
Ga weg. Het is een boze maar niet extreem grove uitdrukking.
Wat betekent op zijn donder krijgen?
Streng worden toegesproken of geslagen. Het is spreektaal en klinkt wat ruw.