Bliksem: flits, vloek en kleine deugniet
Bliksem is de lichtflits die tijdens onweer optreedt, wanneer er elektrische lading tussen wolken en aarde wordt ontladen. Ook is het een mild krachtwoord.
Het woord bliksem draagt meer dan één lading. Een bliksem is een ontlading van miljoenen volt die in een fractie van een seconde de hemel verlicht. Daarnaast gebruikt men het ook als vloek en als koosnaam voor een kwajongen.
- Weerverschijnsel. *De bliksem sloeg in de oude eik.*
- Zachte vloek. *Wat de bliksem is dat nou?*
- Deugniet of kleine rakker. *Die kleine bliksem heeft weer iets uitgehaald.*
- Zeer snel, in uitdrukkingen. *Hij rende als de bliksem.*
Vormen en samenstellingen
| Vorm | Tekst | Opmerking |
|---|---|---|
| lidwoord | de bliksem | meervoud: bliksems |
| bliksemafleider | samenstelling | beschermt gebouwen |
| bliksemsnel | bijvoeglijk | erg snel |
| bliksemflits | samenstelling | de lichtflits zelf |
| bliksemstaking | samenstelling | onaangekondigd |
Zo gebruik je het
- Tijdens de storm sloeg de bliksem tweemaal in.Neutraal weerbericht.
- Ze was als de bliksem terug.Informeel, benadrukt tempo.
- Dat kleine bliksemmetje is weer ontsnapt.Liefkozend, over een kind of huisdier.
Flits en donder
Bij onweer zie je de bliksem eerst en hoor je de donder daarna, omdat licht sneller reist dan geluid. Een bliksemafleider vangt de lading op en leidt haar veilig naar de grond. Over het hele onweer heen is de bliksem dus het zichtbare deel. Als vloek is *bliksem* mild: je gebruikt het om verbazing of ergernis uit te drukken zonder echt te schelden.
Is bliksem een scheldwoord?
Nee, het is een milde uitroep. Gebruikt als scheldwoord voor mensen heeft het meer de betekenis van deugniet.
Waarom zie je bliksem eerder dan je donder hoort?
Licht reist veel sneller dan geluid. Tel de seconden tussen flits en knal om de afstand te schatten.
Wat is een bliksemstaking?
Een staking zonder voorafgaande aankondiging.