Dader: wie iets doet, en vooral wie iets misdoet
Een dader is iemand die een daad pleegt, vooral een strafbaar feit. Het woord hoort bij daad en tegenover slachtoffer.
Een dader is iemand die een daad heeft gepleegd, bijna altijd een strafbaar feit. Het woord zegt meer dan het lijkt: een dader staat vast, een verdachte nog niet. In de rechtbank is dat verschil precies waar het om draait.
- Pleger van een strafbaar feit. *De politie zocht de dader van de inbraak.*
- Iemand die iets doet. *De dader van die grap was snel gevonden.*
- Tegenover slachtoffer. *Dader en slachtoffer zaten in dezelfde zaal.*
Dader in vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de dader | mannelijk of vrouwelijk |
| Meervoud | daders | gewone -s |
| Verkleinwoord | het daadje | bijna niet gebruikt |
| Samenstelling | mededader | ook onbekende dader, medeplichtige |
| Verwant | pleger | synoniem in juridische taal |
Dader in de zin
- De dader werd bij de grens opgepakt.Neutraal; journalistiek.
- Er zijn meerdere daders betrokken bij de zaak.Meervoud, vaak in nieuwsberichten.
- Wie is de dader van dit geknoei?Informeel en overdreven, humoristisch.
Dader, verdachte en pleger
- Verdachte. Een persoon die ervan beticht wordt; de schuld is nog niet bewezen.
- Dader. De persoon die het gedaan heeft; pas na bewijs of bekentenis.
- Pleger. Juridische term die vaak met 'medepleger' voorkomt.
- Herkomst. *Dader* is afgeleid van daad en het achtervoegsel -er; wat ligt achter de misdaad, is de dader.
Is een verdachte al een dader?
Nee. Tot het tegendeel bewezen is, geldt de onschuldpresumptie.
Kan een vrouw ook dader zijn?
Ja, dader is niet sekse-gebonden; je zegt 'de dader, zij'.
Bestaat er een vrouwelijke vorm?
Nee, het woord blijft hetzelfde voor man en vrouw.