Cliché: een uitdrukking die versleten is geraakt
Een cliché is een afgezaagde uitdrukking, gedachte of afbeelding die zo vaak is gebruikt dat ze haar originaliteit kwijt is.
Een cliché is een uitdrukking of voorstelling die zo vaak is herhaald dat ze haar kracht heeft verloren. Wat ooit een frisse vondst was, wordt een cliché zodra iedereen het zegt. Je hoort het in speeches, leest het in liefdesverhalen en ziet het in films.
- Afgezaagde uitdrukking. *'Tijd heelt alle wonden' is een cliché.*
- Stereotiep beeld. *Het cliché van de gierige Schot.*
- Drukplaat (vakterm). *De drukker maakte een cliché van de foto.*
Vormen van cliché
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | het cliché | met accent aigu |
| Meervoud | clichés | niet clichees |
| Verkleinwoord | clichétje | zelden gebruikt |
| Bijvoeglijk | clichématig | een clichématig verhaal |
| Samenstelling | clichébeeld | een versleten beeld |
Cliché in de praktijk
- Dat verhaal zit vol clichés.Kritische toon, vaak in recensies.
- Het is een cliché, maar het is ook waar.Bekende zinsconstructie om een gemeenplaats toe te geven.
- Hij begon zijn speech met een cliché.Neutraal; het publiek hoort dit meteen.
Van drukplaat tot gemeenplaats
Het woord komt uit het Frans, waar *clicher* betrekking had op het afdrukken van een metalen plaat. Volgens de gangbare verklaring ontstond het uit het klikkende geluid waarmee de matrijs in gesmolten metaal werd gedrukt. Een cliché is dus letterlijk een kopie die steeds opnieuw wordt afgedrukt. Dat verklaart waarom het later een versleten gedachte ging aanduiden. Vergelijk het met een spreuk of een gezegde: die hoeven niet versleten te zijn, een cliché wel.
Is een cliché altijd negatief?
Meestal wel, omdat het gebrek aan originaliteit aangeeft. Toch bevat een cliché vaak een kern van waarheid.
Hoe schrijf je het meervoud?
Als clichés, met accent aigu en een s. Zonder accenten zou je het woord verkeerd uitspreken.