Het bestel: de orde waarin we samenleven
Een bestel is een samenhangend geheel van regels en instellingen, zoals het politieke bestel of het onderwijsbestel. Het woord is afgeleid van bestellen.
Een bestel is een geordend geheel van afspraken, regels of instellingen. Het woord leeft vooral in samenstellingen als het politieke bestel en het onderwijsbestel, en je ziet het vaak in kranten. Het is zowel verwant aan stelsel als aan systeem.
- Samenhangend geheel. *Het bestaande bestel staat ter discussie.*
- Orde in de maatschappij. *Zij wil het bestel hervormen.*
- Als werkwoordsvorm (imperatief). *Bestel nu!*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het bestel | onzijdig |
| Meervoud | bestellen | valt samen met werkwoord |
| Werkwoord | bestellen | bestelt, bestelde, besteld |
| Verwant | bestelling | een geplaatste opdracht |
| Samenstelling | kiesbestel, onderwijsbestel | ook postbestel |
Zo gebruik je het
- Het onderwijsbestel verandert langzaam.Beleidsmatig en journalistiek.
- Hij stelde het hele politieke bestel in vraag.Kritisch, het gaat om de hele structuur.
- Dat past niet in het huidige bestel.Abstract, een regelmatige uitdrukking.
Bestel is niet alleen bestellen
Het woord bestel hoort bij een oude betekenis van bestellen: iets regelen of ordenen. Je vindt die betekenis nog terug in een brief laten bestellen, dus bezorgen, en in een bestelwagen. De betekenis van een eten laten bestellen bestond er ook. Het zelfstandig naamwoord bestel bewaart de ordenende betekenis, daarom spreek je van een kiesstelsel Γ©n van een kiesbestel. In het gewone gebruik wijst bestel dus op de bouw van een samenleving, terwijl een bestelling gewoon een opdracht in een winkel is.
Is bestel hetzelfde als stelsel?
Ze lijken erg op elkaar, maar bestel heeft vaak een bredere, maatschappelijke lading.
Waar komt bestel vandaan?
Van bestellen in de oudere betekenis van regelen en ordenen.