Bijnaam: de naam die je erbij krijgt
Een bijnaam is een naam die iemand erbij krijgt naast zijn echte naam, vaak om een eigenschap, uiterlijk of gebeurtenis te benadrukken.
Een bijnaam krijg je meestal van anderen. Hij is niet gekozen, maar blijft vaak hangen. De naam staat letterlijk *bij* de echte naam en geeft die extra kleur.
- Informele aanduiding. *Zijn bijnaam is Lange.*
- Historische toevoeging. *Willem de Zwijger.*
- Scheldnaam of grapnaam. *Ze kreeg de bijnaam Spetter.*
Vormen
| Vorm | Tekst | Opmerking |
|---|---|---|
| enkelvoud | de bijnaam | een bijnaam |
| meervoud | bijnamen | altijd met -en |
| verkleinwoord | bijnaampje | vaak bij een grapnaam |
| samenstelling | bijnaamgeving | zeldzaam |
| synoniem | roepnaam | iets anders |
Zo gebruik je het
- Zijn bijnaam is De Beer.Alledaags.
- Onder zijn vrienden staat hij bekend onder een bijnaam.Informeel, vriendelijk.
- De bijnamen van de koningen staan in de geschiedenisboeken.Historisch.
Van bijnaam tot achternaam
Veel Nederlandse en Vlaamse achternamen zijn ooit een bijnaam geweest: *De Jong*, *De Wit*, *Klein* of *Dik*. Toen er in de negentiende eeuw vaste achternamen verplicht werden, schreef men vaak de bijnaam op die iemand al droeg. Een bijnaam is dus meer dan een naam erbij: hij kan de familie eeuwenlang volgen. Wie een goede vriend aanspreekt als maatje, gebruikt bovendien een koosnaam, niet een bijnaam.
Is een bijnaam hetzelfde als een koosnaam?
Nee. Een koosnaam is vriendelijk en intiem, een bijnaam zegt iets over iemands eigenschappen.
Kun je een bijnaam kiezen?
Meestal niet, maar je kunt hem wel accepteren.
Hoe ontstaat een bijnaam?
Meestal uit een uiterlijk kenmerk, een gewoonte of een voorval dat iedereen zich herinnert. Soms is het een verkorting van de echte naam, zoals Jan die Jantje wordt.