Adel: de edelen, de edele arend en 'adel verplicht'
De adel is de maatschappelijke groep van edelen, mensen met een erfelijke titel zoals graaf of baron. Het woord bestaat in het Nederlands alleen als verzamelnaam.
De adel is de groep mensen met erfelijke titels, zoals een graaf of een ridder. De uitdrukking 'adel verplicht' betekent dat wie hoog geboren is, ook hoog hoort te handelen. In België en Nederland bestaat de adel nog, al heeft hij geen politieke macht meer. Het woord is verwant aan *edel*, en dat verklaart ook de naam van de adelaar.
- Maatschappelijke klasse van edelen. *De adel woonde vroeger op kastelen.*
- Edelmoedigheid (verouderd, dichterlijk). *Adel van geest.*
- Titel of waardigheid. *Hij is van adel.*
Adel en verwante woorden
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de adel | De adel is oud. |
| Meervoud | (geen) | — |
| Bijvoeglijk naamwoord | adellijk | Een adellijke familie. |
| Verwant | edel | Een edele daad. |
| Verwant | edelman | Een edelman op het kasteel. |
Adel in zinnen
- Zijn familie behoort tot de Nederlandse adel.Neutraal; 'de adel' is altijd enkelvoud.
- Adel verplicht, zei de koning tegen zijn zoon.Vaste uitdrukking uit het Frans (noblesse oblige).
- Hij schreef een gedicht over de adel van de ziel.Dichterlijk en verouderd: 'adel' als edelmoedigheid.
Adel, edel en adelaar
Het woord adel hoort bij *edel*: allebei verwijzen ze naar 'van goede afkomst'. Wat veel mensen niet weten, is dat ook de adelaar hierin zit. De naam komt van *adel* en *aar*, een oud woord voor arend, dus letterlijk 'edele arend'. De vogel werd om zijn kracht en statige houding als koning der vogels beschouwd. De uitdrukking *adel verplicht* is een vertaling van het Franse *noblesse oblige*. In België zijn adellijke titels officieel nog in gebruik, in Nederland wordt de adel door de Hoge Raad van Adel erkend.
Is adel hetzelfde als edel?
Ze zijn verwant: adel is de maatschappelijke klasse, edel is de eigenschap of titel ('edele wilde', 'edelsteen').
Heeft adel een meervoud?
Nee, het is een verzamelwoord. Over meerdere edelen spreek je als 'edelen' of 'adellijke families'.