Actrice of acteur? Over een vrouw in het acteervak
Een actrice is een vrouw die beroepsmatig rollen speelt in film, toneel of televisie. Steeds vaker gebruiken vrouwen zelf het genderneutrale acteur.
Een actrice is de vrouwelijke vorm van acteur. Veel vrouwen kiezen tegenwoordig bewust voor het woord acteur, omdat het beroep volgens hen geen geslacht hoeft te hebben. Beide vormen zijn correct Nederlands.
- Vrouwelijke toneelspeler. *Ze is de beste actrice van haar generatie.*
- Filmspeelster. *De actrice won een Oscar.*
- Iemand die doet alsof (figuurlijk). *Wat een actrice, ze huilde op commando!*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de actrice | de-woord |
| Meervoud | actrices | met -s |
| Verkleinwoord | actricetje | vaak neerbuigend |
| Mannelijk | de acteur | neutrale variant |
| Samenstelling | hoofdactrice | hoofdrol |
Zo gebruik je het
- De actrice kreeg een staande ovatie.Neutraal en veelvoorkomend in de pers.
- Zij noemt zichzelf liever acteur.Persoonlijke voorkeur, tegenwoordig vrij gebruikelijk.
- Het was een mooie hoofdrol voor de jonge actrice.Let op: *actrice* bij een vrouw, *acteur* bij een man.
Actrice, acteur en verwante woorden
De uitgang *-trice* is Frans en gaat terug op het Latijnse *-trix*, zoals in *directrice* en *inspectrice*. Het is de vrouwelijke tegenhanger van *-teur*, zoals in *acteur* en *directeur*. Het meervoud krijgt net als bij *directrice* een -s. Wie op een podium staat, heet in beide gevallen een toneelspeler, ook al zeg je het in het dagelijks leven minder vaak. Het tegenwoordige verschil is vooral politiek: wie het onderscheid zinloos vindt, kiest *acteur*, wie het vrouwelijke wil benadrukken, kiest *actrice*.
Is actrice verouderd?
Nee. Het is nog steeds gewoon Nederlands, al kiezen steeds meer vrouwen voor acteur.
Wat is het meervoud van actrice?
Actrices, met een s. Een vorm als *actricen* is niet gangbaar.