Een verwijt: wat het is en hoe je het maakt
Een verwijt is een uitgesproken of stille afkeuring over iets wat iemand gedaan of nagelaten heeft. Het verwante werkwoord is verwijten.
Een verwijt is een kritische opmerking over wat iemand fout deed of liet. Soms hoef je het niet eens uit te spreken: een verwijt kan ook in een blik zitten. In het Nederlands maak je iemand een verwijt, je kunt het ook krijgen.
- Afkeurende opmerking. *Dat verwijt raakt me.*
- Reden tot klagen. *Je valt hem weinig te verwijten.*
- Een gevoel van schuld. *Zij had een verwijt aan zichzelf.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het verwijt | Het verwijt was terecht. |
| Meervoud | verwijten | Ze kreeg harde verwijten. |
| Werkwoord | verwijten | ik verwijt, hij verweet, verweten |
| Hulpwerkwoord | hebben | Hij heeft het mij verweten. |
| Samenstelling | verwijtend | Een verwijtende blik. |
Voorbeeldzinnen
- Ik maak je geen verwijt.Vaste combinatie: een verwijt maken.
- Hij verweet haar dat ze te laat was.Verleden tijd is onregelmatig; geen 'verwijtte'.
- Ze keek hem verwijtend aan.Bijvoeglijke bijwoordelijke vorm; vaak in verhalend proza.
Verwijten: een sterk werkwoord
Het werkwoord verwijten is onregelmatig: *verwijten, verweet, verweten*. Dat lijkt op *wijten* (wijten, weet, geweten), wat verwant is. Je zegt dus: *je wijt het aan pech*, maar *je verwijt het hem*. Een verwijt gaat bijna altijd samen met schuld of spijt, omdat het draait om wie iets had moeten doen. De uitdrukking *iets niet te verwijten hebben* betekent: zich niets hebben aan te rekenen.
Wat is het verschil tussen een verwijt en kritiek?
Kritiek kan neutraal of opbouwend zijn. Een verwijt is persoonlijker en wijst iemand als oorzaak aan.
Hoe schrijf je de verleden tijd van verwijten?
Verweet, in het meervoud verweten. Het voltooid deelwoord is verweten.