Scherp: van een mes tot een foto
Scherp betekent dat iets een fijne rand of punt heeft waarmee het kan snijden of steken. Het woord wordt ook gebruikt voor duidelijke beelden en pittige smaken.
Het woord scherp heeft een lange reeks betekenissen die toch bij elkaar horen. Bij een mes betekent het dat het goed snijdt, bij een foto dat de lijnen helder zijn, en bij een opmerking dat die pijn doet. Het bijvoeglijk naamwoord past dus bij alles wat een fijne rand heeft, letterlijk of figuurlijk.
- Snijdend of stekend. *Het mes is erg scherp.*
- Duidelijk en helder. *Op de foto zie je alles scherp.*
- Pittig van smaak. *De saus was scherp gekruid.*
- Fel of streng. *De minister uitte scherpe kritiek.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Stellende trap | scherp | een scherp mes |
| Verbogen vorm | scherpe | een scherpe bocht |
| Vergrotende trap | scherper | een scherper beeld |
| Overtreffende trap | scherpst | het scherpst van allemaal |
| Afleiding | scherpte | de scherpte van de foto |
Scherp in een zin
- Pas op, dat mes is scherp.Waarschuwing, gewoon taalgebruik.
- De camera maakt scherpe beelden, ook in het donker.Technisch, over beeldkwaliteit.
- Hij reageerde scherp op de beschuldigingen.Figuurlijk, over een stevige reactie.
Scherp schieten
De uitdrukking *scherp schieten* komt uit het leger. Scherpe munitie is de echte, in tegenstelling tot losse flodders. Wie scherp schiet, meent het dus echt, en daarom gebruiken we het in sport en politiek voor iemand die zich echt inzet. Datzelfde beeld zit in *op scherp staan*, dat betekent dat iets elk moment kan ontploffen. Een mes is scherp als het goed snijdt, en een punt is scherp als het steekt. Voor smaak kun je pittig, heet of scherp zeggen, maar scherp past vooral bij mosterd, azijn en oude kaas. Het woord heeft ook een positieve kant: een *scherpe geest* is snel en slim, en iemand met een *scherp oog* ziet details.
Wat betekent op scherp staan?
Dat een situatie zo gespannen is dat het elk moment kan misgaan, zoals bij een geladen wapen.
Wat is het verschil tussen scherp en pittig?
Pittig gaat over kruidigheid. Scherp kan ook zuur of bijtend zijn, zoals azijn.