Oog: meer dan alleen zien
Het oog is het zintuig waarmee je ziet. Daarnaast is een oog een gaatje, een stip op een dobbelsteen of het stille midden van een storm.
Het oog is een van onze belangrijkste zintuigen. Uit het oog, uit het hart: wie je niet meer ziet, vergeet je ook snel. Het woord kent veel figuurlijke toepassingen.
- Zintuig om te zien. *Haar ogen zijn blauw.*
- Gaatje of opening. *Het oog van de naald.*
- Stip op een dobbelsteen. *Hij gooide zes ogen.*
- Windstille kern van een storm. *We bevinden ons in het oog van de orkaan.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het oog | Het oog is rood. |
| Meervoud | ogen | Zijn ogen zijn bruin. |
| Verkleinwoord | oogje | Een oogje dichtknijpen. |
| Samenstelling | oogopslag | Met één oogopslag zag ze het. |
| Samenstelling | ooggetuige | Een ooggetuige zag het gebeuren. |
Oog in een zin
- Hij hield één oog open tijdens de film.Letterlijk, maar ook figuurlijk: half opletten.
- Zij hield een oogje in het zeil.Vaste uitdrukking: toezicht houden.
- Hij had oog voor detail.Oog hebben voor iets betekent het goed opmerken.
Ogen in uitdrukkingen
- Een oogje in het zeil houden. Toezicht houden.
- Oog om oog. Vergelding in gelijke mate.
- Met het blote oog. Zonder hulpmiddel, bijvoorbeeld een verrekijker.
- In het oog springen. Duidelijk opvallen; zie ook gezicht.
- Oog komt van het Proto-Germaanse *augô* en is verwant met het Engelse eye en het Duitse Auge.
Waarom heet het ‘ogen’ en niet ‘oogen’?
Door de spellingregels: in een open lettergreep schrijf je een lange o met één o, dus ogen.
Wat is het oog van de storm?
De windstille kern van een tropische cycloon, omringd door de zwaarste wind. Zie ook orkaan.