Milieu: een Frans leenwoord met een dubbele lading
Het milieu is de omgeving waarin mensen, dieren en planten leven, en ook de sociale kring waarin iemand opgroeit. Het woord is overgenomen uit het Frans.
Het milieu is alles wat een levend wezen omringt. Je kunt het over natuur hebben, maar ook over de kring waarin iemand opgroeit: bij 'milieu' denkt de ene luisteraar aan vervuiling, de andere aan afkomst. De context beslist, en juist die dubbelzinnigheid maakt het woord zo handig in kranten en gesprekken.
- Natuurlijke omgeving. *We moeten het milieu beter beschermen.*
- Sociale kring. *Hij komt uit een arbeidersmilieu.*
- Onderwereld. *Hij bewoog zich in het criminele milieu.*
Vormen en samenstellingen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het milieu | onzijdig |
| Meervoud | milieus | ook milieu's, officieel milieus |
| Verkleinwoord | milieutje | zeldzaam |
| Samenstelling | milieubeleid | overheidsbeleid |
| Samenstelling | milieuvriendelijk | bijvoeglijk naamwoord |
Milieu in een zin
- De gemeente voert een streng milieubeleid.Formeel register, vaak in nieuws en beleid.
- Zij groeide op in een artistiek milieu.Sociale betekenis, neutraal.
- Het is een milieuvriendelijk product.Samenstelling aan elkaar geschreven.
Van Frans tot Nederlands
Het Franse *milieu* is samengesteld uit *mi* ('midden') en *lieu* ('plaats'): letterlijk 'middenplaats'. Zo werd een plaats tussen twee dingen een omgeving waarin je leeft. Zeg je 'milieu' in Nederland of Vlaanderen, dan klinkt het ongeveer als 'mieljeu', met de klemtoon op de laatste lettergreep. In Vlaanderen hoor je ook vaak 'leefmilieu' voor de natuurlijke omgeving. Het woord staat dicht bij natuur en het klimaat, maar bevat ook het sociale aspect.
Is milieu hetzelfde als natuur?
Nee. Natuur is wat spontaan groeit; milieu is de hele leefomgeving, inclusief wat mensen veranderen.
Wat is het meervoud?
Officieel 'milieus'. De spelling 'milieu's' komt voor, maar is niet de voorkeur.