Genade: als de straf uitblijft
Genade is welwillende vergeving of mildheid van iemand met macht, waarbij een verdiende straf wordt kwijtgescholden.
Genade is wat je krijgt als je een straf niet verdient maar toch wordt gespaard. Genade ontvang je, je kunt er niet om eisen. Het woord hoort vooral thuis in religie, rechtspraak en spreekwoorden.
- Mildheid van een machthebber. *De koning schonk de gevangenen genade.*
- Religieus begrip. *De genade van God.*
- Gunst of barmhartigheid. *Hij vroeg genade voor zijn zoon.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de | de genade |
| Meervoud | genaden (zelden) | de genaden Gods |
| Bijvoeglijk | genadig | een genadig oordeel |
| Tegenstelling | genadeloos | een genadeloze aanval |
| Samenstelling | genadeslag | de genadeslag toedienen |
Genade in een zin
- Heer, genade!Kreet van schrik of verzoek om hulp.
- Zij smeekte om genade, maar vond geen gehoor.Letterlijk en emotioneel.
- Hij gaf zijn tegenstander de genadeslag.Figuurlijk: de laatste, beslissende klap.
Genadebrood, genadeslag en gratie
Wie *het genadebrood eet*, leeft van andermans goedheid, zonder zelf iets te kunnen bijdragen. De *genadeslag* was oorspronkelijk de slag die een zwaar gewonde van zijn lijden verloste. In de rechtspraak spreekt men eerder van gratie wanneer een staatshoofd een straf kwijtscheldt. Genade is breder en klinkt persoonlijker. Verwant is gunst, een welwillende daad waar je geen recht op hebt. *Op genade of ongenade* betekent: volledig overgeleverd aan de wil van de ander. Het tegengestelde is *genadeloos*, zonder enig medelijden, zoals in een genadeloze kritiek.
Wat is het verschil tussen genade en gratie?
Gratie is een officiële kwijtschelding van straf, genade een bredere, vaak religieuze mildheid.
Wat betekent genadeloos?
Zonder medelijden of mildheid.