Ethiek: wat is goed handelen, en wie bepaalt dat?
Ethiek is het denken over goed en kwaad en over de vraag hoe je behoort te handelen. Het is ook een vak in de filosofie.
Ethiek is de tak van de filosofie die onderzoekt hoe mensen horen te handelen. Waar de moraal zegt wat je moet doen, vraagt de ethiek waarom dat zo zou zijn. Het woord gaat terug op het Griekse *ēthikè*, afgeleid van *ēthos*, dat 'gewoonte' of 'karakter' betekent.
- Filosofisch vakgebied. *Ze studeert ethiek aan de universiteit.*
- Geheel van beginselen voor een beroepsgroep. *De ethiek van de journalistiek.*
- Persoonlijke opvatting over goed en kwaad. *Zijn ethiek verbiedt hem te liegen.*
Vormen en samenstellingen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de | de ethiek |
| Meervoud | vrijwel ongebruikelijk | de ethiek van de zorg |
| Bijvoeglijk naamwoord | ethisch | een ethisch dilemma |
| Persoon | ethicus | een bekende ethicus |
| Samenstelling | bio-ethiek | debat over bio-ethiek |
Ethiek in de praktijk
- De commissie bewaakt de ethiek van het onderzoek.Formeel: gebruikelijk in ziekenhuizen en universiteiten.
- Over de ethiek van dierproeven wordt hevig gediscussieerd.Het woord staat hier voor een maatschappelijke afweging.
- Is het ethisch verantwoord om dat te doen?Let op: het bijvoeglijk naamwoord is ethisch, niet 'ethiek'.
Ethiek en moraal
- Moraal is wat een groep als juist beschouwt, bijvoorbeeld de regel dat je niet steelt.
- Ethiek is het nadenken over die regels en het toetsen ervan.
- Beroepsethiek vertaalt dit naar een vak, zoals de eed van artsen of de journalistieke code.
- In Vlaanderen heet het schoolvak in het officiële net traditiegetrouw *niet-confessionele zedenleer*; in Nederland komt ethiek vooral terug bij maatschappijleer en filosofie.
Heeft ethiek een meervoud?
Bijna nooit. Spreek je over verschillende stelsels, dan zeg je liever 'ethische theorieën'.
Is ethiek hetzelfde als moraal?
Niet helemaal. Moraal is de praktijk van normen en waarden, ethiek is de reflectie daarop.