Dol: gek op iets, of gewoon gek
Dol is een bijvoeglijk naamwoord voor wie heel graag iets heeft (dol op), of voor iets uitzinnigs of waanzinnigs. Dol is ook het steunpunt van een roeiriem.
Dol is een woord met een gelukkige en een rusteloze kant. Wie 'dol op chocolade' is, houdt ervan; wie 'dol wordt van het lawaai', raakt er gek van. Het hangt van het voorzetsel af.
- Gek op iets zijn. *Ze is dol op paarden.*
- Uitzinnig of waanzinnig. *Een dolle bui.*
- Steun voor een roeiriem. *De riem ligt in de dol.*
Vormen
| Trap | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Stellende trap | dol, dolle | een dolle pret |
| Vergrotende trap | dolder | hoe dolder, hoe liever |
| Overtreffende trap | dolst | het dolste feest |
| Werkwoord | dollen | we dollen wat |
Dol in een zin
- Hij is dol op zijn kleindochter.Warm, positief register.
- De kinderen waren dol van blijdschap.Letterlijk: buiten zichzelf van plezier.
- Hoe dolder, hoe liever.Vaste uitdrukking: hoe meer er gebeurt, hoe leuker.
Dolle Dinsdag
Dolle Dinsdag was 5 september 1944, toen in Nederland het gerucht ging dat de bevrijding aanstaande was. Duizenden mensen vierden feest, terwijl NSB'ers naar het oosten vluchtten. Het was een dag van dolle blijdschap en verwarring: het duurde nog maanden voor het zuiden bevrijd was en nog veel langer voor het noorden. Het woord *dol* beschrijft net als dwaas onverstandig of buitensporig gedrag. Een *dolfijn* heeft er niets mee te maken: dat woord komt uit het Grieks.
Is dol op hetzelfde als dol zijn?
Nee. Dol op iets zijn betekent ervan houden; dol zijn betekent gek zijn.
Hoe zeg je 'dol' op iets in formele taal?
Zeg 'erg gesteld op'.
Wat is een dol bij roeien?
Het steunpunt aan de boot waarin de roeiriem draait.