Dik: van pannenkoeken tot goede vrienden
Dik is een bijvoeglijk naamwoord voor iets met veel omvang of dikte. Het wordt ook gebruikt als versterking: dikke vrienden, dik tevreden, dik bedankt.
Dik is een veelzijdig woord. Het beschrijft niet alleen een dikke pannenkoek, maar ook een goede vriendschap of een warm bedankje. Let op het register: dik als beschrijving van mensen kan kwetsend klinken. Het woord heeft dus een letterlijke en een figuurlijke kant. Letterlijk gaat het om omvang; figuurlijk om intensiteit, zoals in dik tevreden of dik in orde. In Vlaanderen hoor je dat gebruik ook veel in spreektaal.
- Van grote dikte of omvang. *Een dikke sneeuwlaag.*
- Tamelijk gevulde persoon (voorzichtig gebruiken). *Hij is wat dik geworden.*
- Als versterking (spreektaal). *Dik bedankt! Dikke vrienden.*
Vormen
| Trap | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Stellende trap | dik, dikke | een dikke trui |
| Vergrotende trap | dikker | een dikkere muur |
| Overtreffende trap | dikst | de dikste boom |
| Afleiding | dikte, verdikken | De dikte is vijf centimeter. |
Dik in een zin
- De muren van het kasteel zijn bijna twee meter dik.Letterlijk, neutraal.
- We zijn dikke vrienden sinds de lagere school.Versterking; spreektaal.
- Dik bedankt voor je hulp!Informeel; in Vlaanderen ook gangbaar.
Dik en dun
- Dik in orde: helemaal in orde, spreektaal.
- Dikke pret: veel plezier.
- Door dik en dun: in goede en slechte tijden.
- Dikke darm: het onderste deel van de darm, ook 'grote darm' genoemd. Verwant: dij en vet horen bij het woordveld van lichaamsomvang.
Is 'dik' beleefd om over een persoon te zeggen?
Niet echt. Kies liever 'forser' of laat het weg.
Wat betekent 'dik bedankt'?
Heel erg bedankt, informeel.
Wat is het tegenovergestelde van dik?
Dun, voor dingen en voor mensen ook 'slank' of 'mager'. Het gaat om dikte of omvang.