Bruut als zelfstandig naamwoord en bijvoeglijk naamwoord
Bruut betekent wreed, ruw en zonder medelijden. Als zelfstandig naamwoord is een bruut iemand die zo handelt.
Het woord bruut is één van de weinige Nederlandse woorden die zowel een bijvoeglijk naamwoord als een zelfstandig naamwoord zijn. Een bruut is geen sterke man maar iemand zonder enige beheersing: wie bruut optreedt, trekt zich niets van het leed van anderen aan.
- Wreed, gewelddadig (bijvoeglijk). *Een brute aanval op de agenten.*
- Ruw, onbeschaafd. *Zijn brute manier van praten stootte iedereen af.*
- Gewelddadig mens (zelfstandig). *De bruut sloeg de deur in.*
- Jongerentaal. *Dat was een bruut concert.* — heftig of indrukwekkend.
Bruut verbuigen
| Trap | Vorm | Opmerking |
|---|---|---|
| Stellend | bruut / brute | brute man, brutaal gezicht |
| Vergrotend | bruter | ook meer bruut |
| Overtreffend | bruutst | zelden |
| Zelfstandig | de bruut | meervoud: bruten |
| Bijwoord | brutaal | let op: andere betekenis |
Bruut in de zin
- De rechter noemde het geweld ‘bruut en zinloos’.Formeel, journalistiek of juridisch.
- Wat een bruut, hij trapte zijn hond.Zelfstandig gebruik, sterk afkeurend.
- Het nieuwe album klinkt bruut.Spreektaal onder jongeren, positief bedoeld.
Bruut, brutaal en bruto
- Bruut komt van Latijn *brutus*, 'dom' of 'redeloos', en kwam via het Frans in het Nederlands.
- Brutaal lijkt erop, maar betekent vooral 'onbeschaamd': een brutaal kind is niet gewelddadig, maar vrijpostig.
- Bruto (brutoloon) komt van het Italiaans *brutto* en betekent 'voor aftrek'. Dat heeft met geweld niets te maken.
Is bruut hetzelfde als brutaal?
Nee. Bruut is wreed of ruw, brutaal is onbeschaamd of vrijpostig, zie ook geweld voor de lading van bruut.
Kun je bruut als compliment gebruiken?
In jongerentaal wel, maar in standaardtaal blijft het negatief.
Hoe zeg je het tegenovergestelde?
Zacht, vriendelijk of mild; ook een wild dier is niet per se bruut.