Baat: voordeel, 'ten bate van' en geen kwaad kunnen
Baat is voordeel of winst. Het woord leeft vooral in vaste combinaties zoals 'baat vinden bij', 'ten bate van' en 'baten en lasten'.
Baat is een ouderwets woord voor voordeel. Wie 'baat vindt bij' iets, merkt dat het hem iets oplevert, terwijl 'baat het niet, dan schaadt het niet' zegt dat een middel misschien niets doet, maar in elk geval geen kwaad kan. Het woord hoort bij winst en is het tegenovergestelde van nadeel.
- Voordeel of opbrengst. *Hij vond baat bij de rust.*
- Winst (in 'baten'). *De baten van het project.*
- Werkwoord baten. *Het baat niet om te klagen.*
Vormen van baat en baten
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | de baat | Zonder baat. |
| Meervoud | baten | Kosten en baten. |
| Werkwoord | baten | Dat baat niet. |
| Verleden tijd | baatte | Het baatte niets. |
| Voltooid deelwoord | gebaat | Hij is gebaat bij rust. |
Baat in zinnen
- Zij vond baat bij een rustige wandeling.Wat formeel; 'helpen' is gewoner.
- Het fonds werd opgericht ten bate van zieke kinderen.Plechtige of administratieve taal.
- Ik ben er niet bij gebaat om te wachten.'Gebaat zijn bij' betekent baat hebben bij.
Baat, baatzucht en gebaat
Het woord baat zie je weinig op zichzelf terug, maar je vindt het in *baten* (opbrengsten), *gebaat zijn bij* en *baatzuchtig*. Dat laatste beschrijft iemand die alleen oog heeft voor eigen voordeel; het lijkt op een zucht naar opbrengst. In de boekhouding zet je *baten* tegenover *lasten*, wat een batig saldo oplevert als de baten hoger zijn. Het spreekwoord *baat het niet, dan schaadt het niet* is een van de bekendste toepassingen. Het woord is geen verwante van 'baten' in de betekenis 'het meebrengen van baten bij een aanbieding'.
Wat betekent 'ten bate van'?
'Ten voordele van': een concert ten bate van het goede doel levert geld voor dat doel op.
Wat is het verschil tussen baat en nut?
Nut is bruikbaarheid; baat is het voordeel dat je er concreet van hebt. Ze liggen dicht bij elkaar.