Zijde: een draad uit China en een kant van de zaak
Zijde is een fijne, glanzende stof die gesponnen wordt door zijderupsen. Het is ook een formeel woord voor kant, zoals 'aan de zijde van'.
Zijde is twee woorden in één spelling. Het ene is de glanzende stof die uit cocons van zijderupsen komt, het andere een formeel woord voor kant. In de eerste betekenis denk je aan China, waar de productie duizenden jaren geleden begon, en aan de Zijderoute die het Oosten met Europa verbond. De tweede vind je vooral in plechtige taal.
- Fijne, glanzende stof. *Een jurk van zijde.*
- Kant, zijkant. *Aan de zijde van de koning.*
- Standpunt of partij. *Van mijn zijde is er geen bezwaar.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de zijde | De zijde glanst. |
| Meervoud | zijden | Verschillende zijden. |
| Bijvoeglijk | zijden | Een zijden sjaal. |
| Samenstelling | zijderups | Een zijderups spint. |
| Samenstelling | zijdezacht | Zijdezacht haar. |
Voorbeelden uit het dagelijks gebruik
- De sjaal voelde zacht als zijde.Beeldend; het vergelijkingsbeeld is bekend.
- Aan de zijde van de burgemeester stond zijn assistent.Formeel, schriftelijke taal.
- Van mijn zijde: geen bezwaren.Zakelijk register; 'van mijn kant' is gewoner.
Zijde, katoen en wol
Zijde is een dierlijke vezel, net als wol, terwijl katoen van een plant komt. De zijderups produceert één ononderbroken draad die honderden meters lang kan zijn. De formele betekenis 'kant' leeft voort in zijkant en in 'zijdelings', terwijl de stofnaam via het Latijnse *seta* ('borstel, haar') is overgenomen. Beide woorden schrijf je dus hetzelfde, maar hebben een eigen geschiedenis.
Hoe weet ik welke zijde bedoeld wordt?
Door de zin: 'een jurk van zijde' gaat over stof, 'aan de zijde van' over een kant.
Waarom heet het de Zijderoute?
Omdat de handelsroute tussen China en Europa werd gebruikt om onder meer zijde te vervoeren.