Toon of tonen? Een zelfstandig naamwoord en een werkwoord
Een toon is een klank met een bepaalde hoogte, een stem- of kleurnuance of de manier van spreken. Toon is ook de stam van het werkwoord tonen.
Het woord toon kan veel kanten uit. Het is een klank in de muziek, een gevoel in je stem en ook de stam van het werkwoord tonen. In de muziek is een toon een klank met een bepaalde hoogte, en in de schilderkunst een tint van een kleur.
- Klank met een hoogte. *Hij zingt geen enkele toon zuiver.*
- Manier van spreken. *Wat een onvriendelijke toon!*
- Tint. *Het schilderij heeft warme tonen.*
- Werkwoord tonen. *Toon me even je pas.*
Vormen van toon en tonen
| Vorm | Woord | Toelichting |
|---|---|---|
| Lidwoord | de toon | De-woord. |
| Meervoud | tonen | Ook infinitief van het werkwoord. |
| Werkwoord | tonen, toonde, getoond | Laten zien. |
| Samenstelling | toonaangevend | Leidend. |
| Samenstelling | toonhoogte | Hoogte van een klank. |
Toon in een zin
- Zij sloeg een vriendelijke toon aan.Veel gebruikt in dagelijkse spraak.
- Kun je je legitimatie tonen?Werkwoord, formeel.
- Hij zet de toon voor de rest.Figuurlijk: hij geeft het voorbeeld.
Uitdrukkingen
- De toon zetten — het voorbeeld geven.
- Een toontje lager zingen — bescheidener worden.
- Een hoge toon aanslaan — arrogant praten.
- Dat is geen toon — zo spreek je niet.
- De toon maakt de muziek — hoe je het zegt, telt.
Het zelfstandig naamwoord komt uit het Latijn (*tonus*), het werkwoord *tonen* is een Germaans woord. Twee woorden die zo klinken en zo geschreven worden zijn dus toevallig samengevallen. Je stem bepaalt mede hoe jouw toon klinkt.
Is toon en tonen hetzelfde woord?
Nee, ze zijn niet verwant, al klinken ze gelijk.
Wat betekent de toon zetten?
Het voorbeeld geven aan anderen.