De paus: hoofd van de katholieke kerk en zijn titel
De paus is het hoofd van de rooms-katholieke kerk en bisschop van Rome. Het woord is een de-woord, meervoud pausen.
De paus is in de eerste plaats een persoon, maar het woord wordt ook figuurlijk gebruikt. Wie 'de paus van de popmuziek' genoemd wordt, geldt als de hoogste autoriteit op zijn vakgebied. Het woord klinkt dus eerbiedig, soms een beetje spottend.
- Hoofd van de rooms-katholieke kerk. *De paus hield een toespraak op het Sint-Pietersplein.*
- Gezaghebbend persoon (figuurlijk). *Hij is de paus van de Nederlandse kookboeken.*
- Titel in samenstellingen. *Pausverkiezing, pauskeuze.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de paus | De paus bezoekt Brussel. |
| Meervoud | pausen | Veel pausen waren Italiaan. |
| Verkleinwoord | pausje | Zelden gebruikt. |
| Bijvoeglijk | pauselijk | Een pauselijke zegen. |
| Samenstelling | pausdom | Het pausdom in de middeleeuwen. |
Zo gebruik je het
- De paus is op reis naar Afrika.Schrijf je zonder hoofdletter, tenzij het in de titel *Paus Franciscus* staat.
- Hij gold als de paus van de modewereld.Figuurlijk, met een vleugje bewondering of ironie.
- Het conclaaf koos een nieuwe paus.Nuchter, neutraal nieuwsregister.
Hoofdletter, herkomst en verwante kerkwoorden
Het woord komt via het Latijn *papa* uit het Grieks *pappas*, 'vader'. Het is dus verwant met het kinderwoord papa, net als het Italiaanse *papa* en het Duitse *Papst*. De paus is de opvolger van de apostel Petrus, die volgens de traditie de eerste bisschop van Rome was. De paus heet ook 'Zijne Heiligheid' en 'Heilige Vader', maar in gewone taal volstaat het woord paus. Een ander woord uit dezelfde familie is papa.
Schrijf je paus met een hoofdletter?
Alleen in een titel of aanspreking: Paus Johannes Paulus II. Verder gewoon paus.
Wie kiest de paus?
De kardinalen komen in het conclaaf bijeen en kiezen de nieuwe paus uit hun midden.