Geel zien van nijd en andere kleurige uitdrukkingen
Geel is de kleur van citroenen, boter en zonnebloemen. Het woord komt ook voor in uitdrukkingen als 'geel zien van nijd' en in de gele kaart bij voetbal.
Geel is de kleur van een rijpe citroen, van boter en van de zon op een tekening van een kind. In het Nederlands is geel ook de kleur van jaloezie: wie 'geel ziet van nijd' is dan ook bepaald niet in een goed humeur. Het woord is zowel bijvoeglijk naamwoord als zelfstandig naamwoord.
- Kleur tussen groen en oranje (bijvoeglijk). *Een gele regenjas.*
- De kleur zelf (zelfstandig, het). *Het geel van de zonnebloemen.*
- Eigeel (kortweg). *Scheid het geel van het wit.*
- Waarschuwing in de sport. *De scheidsrechter trok geel.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Basisvorm | geel | *Het huis is geel.* |
| Verbogen | gele | *Een gele auto.* Zonder lidwoord bij een het-woord: *geel papier*. |
| Vergrotende trap | geler | *Geler dan een citroen.* |
| Overtreffende trap | geelst | *Het geelst van allemaal.* |
| Samenstelling | geelzucht | Ziekte met gele verkleuring van de huid. |
Geel in een zin
- Het verkeerslicht sprong op geel.Neutraal; bij 'op geel' staat geel zonder -e.
- Hij werd geel en groen van de ergernis.Uitdrukking: iemand ziet bleek of boos.
- Zij droeg de gele trui in de Tour.Sportjargon: de leider draagt de gele trui, ook in België en Nederland.
Een stad en een kleur met dezelfde naam
In de provincie Antwerpen ligt de stad Geel, vermaard om de gezinsverpleging van mensen met psychische problemen, een traditie van eeuwen. Het kleurwoord is verwant aan *gal*, aan het Engelse *yellow* en aan *goud*, want ze gaan terug op een wortel met de betekenis 'glanzen'. Zo ligt de stap van goud naar geel veel kleiner dan je zou denken. Het tegenovergestelde op de kleurenwaaier is vaak groen.
Heeft geel een meervoud?
Als zelfstandig naamwoord is geel eigenlijk niet te tellen; je zegt wel 'de gele tinten'.
Wat betekent 'geel zien'?
Je bent jaloers of kwaad, vooral in 'geel zien van nijd'.
Schrijf je geelzucht aan elkaar?
Ja, het is één woord. Geel + zucht in de zin van ziekte.