Duister: als het donker en geheimzinnig wordt
Duister betekent donker of onduidelijk. Het woord wordt ook zelfstandig gebruikt, voor de duisternis, en figuurlijk voor iets dubieus of onbegrijpelijks.
Duister is een woord met een sfeer van geheimzinnigheid. Het kan zowel een kamer zonder licht beschrijven als een dubieuze zaak waarover niemand duidelijk is. Als bijvoeglijk naamwoord is het iets formeler dan *donker*, en als zelfstandig naamwoord duidt het op de duisternis.
- Donker (bijvoeglijk). *Een duistere gang.*
- Onduidelijk of onbegrijpelijk. *De tekst bleef mij duister.*
- Dubieus of onheilspellend. *Duistere zaakjes.*
- Zelfstandig: de duisternis. *Hij tastte in het duister.*
Vormen van duister
| Kenmerk | Vorm | Opmerking |
|---|---|---|
| Basisvorm | duister | Het is duister. |
| Bijvoeglijk, voor de-woord | duistere | Een duistere nacht. |
| Vergrotende trap | duisterder | Duisterder dan gisteren. |
| Overtreffende trap | duisterst | Het duisterst in de nacht. |
| Zelfstandig | het duister | In het duister. |
Duister in zinnen
- Het werd snel duister buiten.Neutraal; vooral in schrijftaal.
- De zaak blijft duister.Over een onopgeloste kwestie.
- Zij zat in het duister te wachten.Zelfstandig gebruik, poëtisch.
Duister, donker en de nacht
*Donker* en duister zijn bijna synoniemen, maar duister klinkt plechtiger en is vaker figuurlijk: een *duistere* geschiedenis, een *duistere* macht. *Donker* is gewoner en wordt ook voor kleuren gebruikt. Het woord duister hangt samen met *duisternis*, het zelfstandig naamwoord. Een bekende uitdrukking is in het duister tasten: niet weten wat er aan de hand is. Zie ook donker en nacht.
Wat betekent "in het duister tasten"?
Je weet niet wat er speelt of wat de oorzaak is, en zoekt blind naar antwoorden.
Is duister een formeel woord?
Het is iets plechtiger dan donker, maar volkomen gangbaar in schrijftaal en poëzie.