Dank: gevoel van dankbaarheid en uitdrukkingen als dank u wel
Dank is het gevoel of de uiting van waardering voor wat iemand voor je heeft gedaan. Het woord komt vooral voor in vaste groeten en formules.
Dank is wat je voelt of uitspreekt wanneer iemand iets voor je heeft gedaan. In het Nederlands zeggen we vaak simpelweg ‘dank’ of ‘dank je’, zonder dat het kortaf klinkt, en in Vlaanderen is ‘dank u’ nog gebruikelijker. Het woord is verwant aan *denken*: wie dank betuigt, denkt terug.
- Waardering of erkentelijkheid. *Hartelijk dank voor je hulp.*
- Uiting van beleefdheid. *Dank je wel!*
- Beloning of gunst (formeel). *Dat is zijn dank voor tien jaar trouwe dienst.*
- In vaste woorden. *Dankwoord, dankzij, bedankt en een fijne dag nog.*
Vormen van het woord
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de dank | Mijn oprechte dank. |
| Werkwoord | danken | Ik dank je. |
| Verleden tijd | dankte | Zij dankte hem. |
| Voltooid deelwoord | bedankt | Bedankt voor alles. |
| Samenstelling | dankwoord | Een dankwoord in het boek. |
Zo gebruik je het in een zin
- Dank je wel voor het cadeau.Informeel; in Vlaanderen en formeler: *dank u wel*.
- Ze sprak haar dank uit.Formeel en schriftelijk.
- Dankzij jou is het gelukt.*Dankzij* betekent ‘door toedoen van’ en is een voorzetsel.
Dank, bedankt en dankzij
- *Bedankt* is de gewone, korte vorm van dank: *Bedankt!* is genoeg in de meeste gesprekken.
- *Dank* staat in de oudere taal voor *dankbaarheid*; in het Nederlands zeg je ook *dank zij*, maar *dankzij* is gangbaar.
- In Vlaanderen hoor je vaker *dank u*, in Nederland *dank je*; een verschil in formaliteit.
- Het tegenovergestelde van dank is vaak *ondank*: ondank is 's werelds loon, zegt het spreekwoord.
Is bedankt hetzelfde als dank je?
In de praktijk wel; *bedankt* is korter en wordt overal gebruikt.
Wat betekent dankzij?
Door toedoen van; het wijst op een positieve oorzaak, tegenover *door* of *wegens*.