Zand: korreltjes met een lange geschiedenis
Zand is een losse korrelige massa van fijngemalen steen, te vinden op stranden, in woestijnen en op de bodem van rivieren.
Zand is er in alle soorten: strandzand, woestijnzand, bouwzand. Wie het woord uitspreekt, ziet meteen een duin of een zandbak voor zich, maar in de bouw is zand vooral een grondstof. Het is een niet-telbaar woord: je zegt een korrel zand, niet een zand.
- Losse korrelige steenmassa. *Het zand is heet op het strand.*
- Bodem of grondsoort. *Op zand groeit minder dan op klei.*
- Figuurlijk: iets wat wordt uitgewist of vergeten. *Zand erover.*
- Werkwoord zanden (zelden). *We zanden de baan af.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het zand | het-woord |
| Meervoud | zanden | gebruikt voor soorten of gebieden |
| Verkleinwoord | zandje | een beetje zand |
| Samenstellingen | zandkorrel, zandbak, zandstorm, zandloper | veel gebruikt |
| Bijvoeglijk | zanderig | met zand erin |
Zand in een zin
- Er zit zand in mijn schoenen.Alledaags en neutraal.
- De kinderen spelen in de zandbak.Samenstelling; zandbak staat in elke speeltuin.
- Laten we er zand over strooien.Informeel; men bedoelt dat men iets laat rusten.
Uitdrukkingen met zand
- Zand erover betekent: laten we het vergeten en niet meer over praten.
- Zand in de ogen strooien is iemand misleiden, een vals beeld geven.
- Een zandloper meet de tijd doordat zand door een nauwe opening loopt.
- Zandzak is een zak vol zand om een dijk te versterken of zware klappen te verdragen.
- Samen met zee vormt het zand het beeld van de kust.
Is zand een de- of het-woord?
Het is een het-woord: het zand. De meervoudsvorm zanden kom je vooral tegen in geologische teksten.
Waarom zeggen we zand erover?
Omdat zand een kuil of vlek bedekt. Het beeld is: bedekken en vergeten.