Ontwerp of plan? Het eerste beeld voordat het echte werk begint
Een ontwerp is een eerste schets of plan van iets wat gemaakt of vastgesteld moet worden. Als werkwoord, ontwerpen, betekent het zo'n plan bedenken.
Het ontwerp is het moment tussen idee en werkelijkheid. Alles wat gebouwd, getekend of beschreven wordt, bestaat eerst als ontwerp. Het woord geldt voor huizen, jurken, wetten en websites, en een goed ontwerp wordt vaak tijdens het maken nog bijgesteld.
- Schets of plan van iets. *Het ontwerp van de brug lag klaar.*
- Voorstel voor een tekst. *Het wetsontwerp ligt bij de Kamer.*
- Het vak van vormgeven. *Zij studeert industrieel ontwerp.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Zelfstandig | het ontwerp | Meervoud: ontwerpen. |
| Infinitief | ontwerpen | Klemtoon op -wer-: ontWERpen. |
| Verleden tijd | ontwierp | Zij ontwierp het logo. |
| Voltooid deelwoord | ontworpen | Hulpwerkwoord: hebben. |
| Persoon | ontwerper | Vrouwelijk: ontwerpster of ontwerper. |
Ontwerp in een zin
- De architect leverde drie ontwerpen in.Meervoud valt samen met de infinitief.
- Wie heeft dit prachtige meubel ontworpen?Let op: ontworpen, niet geontworpen.
- Het ontwerpbesluit wordt eerst aan de raad voorgelegd.Een ontwerp is nog niet vastgesteld; samenstellingen schrijf je aaneen.
Klemtoon en samenstellingen
- Het zelfstandig naamwoord heeft klemtoon op de eerste lettergreep: *ONTwerp*.
- Het werkwoord krijgt klemtoon op de tweede: *ontWERpen*.
- Samenstellingen: wetsontwerp, ontwerpfase, ontwerpbureau, ontwerpteam.
- Verwant: een plan is breder, een ontwerp is meestal concreter en vaak visueel.
Is een ontwerp hetzelfde als een tekening?
Niet altijd: het kan ook een tekst zijn, zoals een wetsontwerp, of een model, zoals een maquette van een gebouw.
Waarom geen ge- in ontworpen?
Het voorvoegsel ont- is onscheidbaar en onbeklemtoond, dus geen ge-.